Bağlama tarihi 2000 yıl öncesine kadar giden, Orta Asya müzik geleneğinde yeri olan telli sazlar grubundandır. Orta Asya’dan sonra Anadolu ve Rumeli’de yaygınlaştığı bilinir. Halk müziğinin en temel sazlarındandır.

Halk şairleri nin edebi ürünlerine eşlik eden bir enstrümandır. Kahramanlık, yiğitlik, sevda gibi halkın duygularını yansıtan bir müzik aletidir. Atası “kopuz” olan bağlama 3 ana bölümden oluşur. Tekne, göğüs ve sap bölümleri. Tekne kısmı genelde dut ağacından yapılır. Ardıç, kestane, ceviz gibi ağaçlardan da yapıldığı görülür. Göğüs kısmının ana malzemesi ise ladin ağacıdır. Sap kısmı da gürgen, akgürgen veya ardıç ağacından yapılmaktadır. Sap kısmında teller akort yapılabilmesi için burgulara bağlanır. Sap kısmı üzerinde misina ile bağlanmış perdeler bulunmaktadır.

Bağlama, kullanım amaçlarına göre farklı tür ve boylarda çalınmaktadır. Günümüzde genellikle aşağıdaki türlerle tanınır.

  • Cura (en küçük boy)
  • Çöğür (kısa kol bağlama)
  • Tanbura (uzun kol bağlama)
  • Divan sazı (büyük boy bağlama)
  • Meydan sazı (en büyük boy bağlama, kullanılmamakta…)

Divan sazına “meydan sazı” da denmektedir. Anadolu halk müziği geleneğinde aşıkların meydanlarda çalmasından dolayı bu ismi almıştır. Tekne boyu büyük sap kısmı uzundur. Buna bağlantılı olarak divan sazının sesi diğerlerine göre daha gürdür. Kısa sap bağlama divan sazına göre küçük ve kısa saplıdır. Kısa sap bağlama bugün en yaygı olarak kullanılan bağlamadır. Perde sayısı 19-20’dir. Çalımı bozuk düzene göre daha kolaydır. Uzun sap bağlama ise bozuk düzende kullanılır. Tekne 40 cm. sap boyu 106 cm.’dir.

Curanın tekne boyu diğer türlere göre en küçüktür, sapı da kısadır. Cura, bağlama grubunun en küçüğüdür. Anadolu’da “parmak curası” adı verilen bir teknikle çalınır. Özellikle Ege Bölgesinde bu enstrüman parmak vurma tekniği ile çalınır. Bağlama, mızrap veya tezene adı verilen kiraz ağacı kabuğundan yapılan veya günümüzde plastikten yapılan bir aletle çalınır. Bazı yörelerimizde ise parmakla da çalınmaktadır. Bu çalım tekniğine yöreye göre şelpe veya çöyür adı verilmektedir. Anadolu’da bu gelenek eskilere dayanır ve günümüze kadar da gelmiştir.

Bağlama 7 tane çelik telli bir enstrümandır. Tellerin numaraları vardır. Sazların türüne göre kullanılacak tel numarası değişir. Alt üç tel birbirine uyumlu olarak akort edilir. Orta iki tel sol telidir. Üst kısım 2 tel de la sesidir.

Bağlamada farklı akort düzenleri mevcuttur. Bozuk Düzen (kara düzen), Misket Düzeni, Müstezat, Abdal Düzeni, Rast Düzeni gibi isimler alır..

Bağlama Metodları

Alt Tel: (Boş: Re) Mibemol, Mibemol 2, Mi, Fa, Fadiyez 3, Fadiyez, Sol .

Orta Tel: (Boş: Sol) Labemol, Labemol 2, La, Sibemol, Sibemol 2, Si, Do .

Üst Tel: (Boş: La) Sibemol, Sibemol 2, Si, Do, Dodiyez 3, Dodiyez, Re . < .

İyi bir bağlamının ana malzemesi olan ağacı önemlidir. İyi bir dut ağacından yapılmış olanı makbuldür. Ağacın damarlarının özel olarak kesilip kurutulması gerekir. İşçiliği de önem taşır. Burguların sıkı olması ve akort bırakmaması gerekir. Alt eşik ve üst eşik doğru orantılı olmalıdır. Göğüs kısmında çam ve ladin ağaçlarının kullanılmış olması sazın kalitesini yükseltir.

Bağlama düzenleri

Halk müziğinde çoğunlukla karşılaşılan düzenler şunladır: (Parantez içindekiler, üst, orta ve alt tellerin çekilmesi gereken seslerdir).

  • Bağlama düzeni (La, Sol, Re)
  • Bozuk düzen, kara düzen (Sol, Re, La)
  • Misket düzeni (Fa#, Re, La)
  • Fa müstezat düzeni (Fa, Re, La)
  • Abdal düzeni (La, Re, Sol)
  • Do müstezat düzeni (Sol, Do, La)

İstanbul’da Bağlama dersi

Bağlama dersi alarak kendinizi daha iyi geliştirebilirsiniz. Bu yüzden Bağlamayı bu konuda iyi olan kişilerden ve nota ile öğrenerek çalmanızı öneriyorum. İstanbul’da Bağlama derslerini bu sayfanın yorum bölümüne eklenecek adresler vasıtası ile bulabilirsiniz.

Adalar Bağlama dersleri, Avcılar Bağlama dersleri, Bahçelievler Bağlama dersleri, Bakırköy Bağlama dersleri, Bağcılar Bağlama dersleri, Bayrampaşa Bağlama dersleri, Beşiktaş Bağlama dersleri, Beykoz Bağlama dersleri, Beyoğlu Bağlama dersleri, Eminönü Bağlama dersleri, Eyüp Bağlama dersleri, Fatih Bağlama dersleri, Gaziosmanpaşa Bağlama dersleri, Güngören Bağlama dersleri, Kadıköy Bağlama dersleri, Kağıthane Bağlama dersleri, Kartal Bağlama dersleri, Kocasinan Bağlama dersleri, Küçükçekmece Bağlama dersleri, Maltepe Bağlama dersleri, Pendik Bağlama dersleri, Sarıyer Bağlama dersleri, Sultanbeyli Bağlama dersleri, Şişli Bağlama dersleri, Tuzla Bağlama dersleri, Ümraniye Bağlama dersleri, Üsküdar Bağlama dersleri, Zeytinburnu Bağlama dersleri, Büyükçekmece Bağlama dersleri, Çatalca Bağlama dersleri, Silivri Bağlama dersleri, Şile Bağlama dersleri. Ankara Bağlama Desleri

Kaynak:

http://www.muzikkursu.com

http://tr.wikipedia.org/wiki/Ba%C4%9Flama